1 Nisan 2021 tarihinde Webtekno tarafından yayımlanan ve büyük yankı uyandıran bir haber, kamuoyunu kısa süreliğine şoka uğratmış, ancak kısa süre sonra tatlı bir şaka olduğu anlaşılmıştı. Türkiye’nin önde gelen tarihçilerinden, akademisyen ve yazar İlber Ortaylı’nın vefat ettiği iddiasıyla paylaşılan içerik, sosyal medyada hızla yayılmış ve yüz binlerce kişiye ulaşarak büyük bir üzüntü yaratmıştı.
Haberi görenler ilk anlarda Ortaylı’nın vefat ettiğine inanmış, ünlü tarihçinin sevenleri ve geniş takipçi kitlesi arasında derin bir hüzün yaşanmıştı. Ancak Webtekno’nun bu “özel haberi”, kısa süre sonra içeriğin en sonunda yer alan açıklamayla bir 1 Nisan şakası olduğu ortaya çıktı. Yapılan açıklamada, “Bugün 1 Nisan. Biliyoruz biraz üzüldünüz ama üzülmeyin. Tarihimizin koca çınarı İlber Ortaylı hocamızın sağlık durumu yerinde. Bugün 1 Nisan şakası yaparak sizleri biraz güldürmek, biraz şaşırtmak istedik” ifadeleri kullanıldı.
İlber Ortaylı Kimdir ve Neden Bu Şaka Bu Kadar Etkili Oldu?
Profesör Dr. İlber Ortaylı, Türkiye’nin yetiştirdiği en önemli entelektüellerden biridir. 1947 yılında Avusturya’da doğan Ortaylı, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nden mezun olmuş, Viyana Üniversitesi’nde Slavistik ve Doğu Avrupa tarihi eğitimi almıştır. Chicago Üniversitesi’nde profesör Shmuel Eisenstadt ile çalışmış ve doktorasını Ankara Üniversitesi’nde tamamlamıştır. Ortaylı’nın akademik kariyeri boyunca pek çok önemli esere imza atmış, Osmanlı tarihi ve genel dünya tarihi üzerine yaptığı çalışmalarla tanınmıştır. Türk Tarih Kurumu şeref üyesi olan Ortaylı, aynı zamanda Galatasaray Üniversitesi ve Bilkent Üniversitesi’nde de dersler vermiştir.
İlber Ortaylı’nın geniş kitleler tarafından sevilmesinin ve tanınmasının nedenleri arasında yalnızca akademik başarıları değil, aynı zamanda kendine özgü hitabet tarzı, popüler yayınlar ve televizyon programları aracılığıyla tarihi geniş halk kitlelerine sevdirme yeteneği de bulunmaktadır. Bu denli sevilen ve fikirlerine değer verilen bir ismin vefat haberinin, kısa süreli de olsa, ülkedeki genel bir şok ve üzüntüye yol açması kaçınılmazdı. Bu durum, 1 Nisan şakasının etkisini de katlayarak artırdı.
Şakanın Ardından Gelen Tepkiler
Webtekno’nun bu 1 Nisan şakası, kamuoyunda farklı tepkilerle karşılandı. Bir yandan Ortaylı’nın hayatta olmasına sevinenler, diğer yandan böyle hassas bir konuda şaka yapılmasını eleştirenler oldu. Sosyal medya platformlarında “İlber Ortaylı” etiketi kısa sürede trend konular arasına girerken, kullanıcılar hem şakanın gerçekçiliğine hayranlıklarını dile getirdi hem de yaşadıkları korku ve endişeyi paylaştı. Webtekno ise bu şakayla okuyucularını hem güldürmeyi hem de düşündürmeyi hedeflediğini belirtti.
O gün yaşanan kısa süreli panik, İlber Ortaylı’nın Türk toplumu için ne kadar değerli bir figür olduğunu bir kez daha gözler önüne sermiş oldu. Tarih severler ve Ortaylı’nın takipçileri, hocalarının sağlıklı bir şekilde aramızda olmasından dolayı büyük bir mutluluk duyduklarını ifade ettiler.